حسن سلوک در زندگی روزمره

 

 ما همه روزه در مناسبات اجتماعی و اقتصادی، عده زیادی از مردم را ملاقات می کنیم. ثانیه های اولیه هر دیدار، لحظات طلایی است که می تواند به تداوم دوستی، آغاز یک دوستی جدید، فروش محصول، انعقاد قرارداد، یک اشتغال تازه، یا تحولاتی درست برعکس بینجامد. اکثریت قریب به اتفاق مردم علاقه دارند که تحولات هر افزونتر از نوع گروه اول باشد تا وقایع ناگوار و ناخواسته و این امر البته به رفتار طرفین بستگی دارد و تأثیری که منش یکی بر دیگری می گذارد.

برخی از مردم، حسن سلوک را به عنوان یک موهبت خدادادی نصیب برده اند، بعضی دیگر آنرا نزد والدین خوش سلوک خویش فراگرفته یا در مکتب و در محضر صاحبان اخلاق پسندیده آموخته اند. به هر طریق، هر کس که این موهبت خدادادی یا مزیت اکتسابی را حاصل کرده اند، هم خود می دانند و هم سایرین اطلاع دارند که چه سرمایه بزرگ و بی نظیری یافته اند. سرمایه ای که نمونه مشابه ندارد و صاحب خود را محبوب همگان و محمود همگنان ساخته اند. در باره حسن سلوک قبلا به اخلاق متعالی پیامبرخاتم (درود خداوند و ملائک بر او باد) اشاره کردیم، اما شاید شنیدن تعاریف غیر مسلمانان از ادب و حسن خلق نیز جالب باشد که بی شمار است و از اندازه بیرون. از همه جمله ای کوتاه از جورج برنارد شاو، نویسنده شوخ طبع را برگزیده ام که می گوید: "هیچ کاری به اندازه فراگرفتن ادب (نزاکت) آسان نیست و هیچ چیز به اندازه آن، سود آور نه".

ادب و نزاکت، گرچه ظاهرا با چشم قابل دیدن نیست، اما مشهود است و لطیف، و ساکت بی هیاهو، ولی پرمعنی و عمیق و کسب آن به سادگی ممکن، اما اجرای آن همت می طلبد. ادب به انسان یاد می دهد که چه کاری را کی و چگونه انجام دهد. هوش نزاکتی و تشریفاتی موجب می شود تا دارنده آن، بینش متمایز و دقیق تری در کاربرد امور معمولی نسبت به دیگران داشته باشد. به هر حال، نباید فراموش کنیم که:

 - ادب برای مناسب های ویژه نیست که برای همه کارهای روزمره است

- نزاکت رفتار مبتنی بر غرور و افاده نیست که رفتار حسنه عاری از غرور است

- ادب کار نادرست و ساختگی نیست که برای راحتی مردم است

- ادب برای مرعوب کردن نیست که برای ایجاد محیطی دوستانه است

توفیق در کار و زندگی در گرو مسائل بسیاری است، از همه آسان تر کاربرد ادب و نزاکت است. در تجارت هم اعمال حسن سلوک، ضامن موفقیت و تمایز نسبت به رقبا است .